Piet Soer

Het manusje van alles uit het Drentse Havelte,
die het schopte tot wereldberoemde luchtvaartpionier.

Bronvermelding:
Portretfoto Piet Soer: Nationaal Archief/Collectie Spaarnestad/Het Leven.

1903

zondag, 4 januari

Pieter Soer, roepnaam Piet, werd op zondag 4 januari 1903, omstreeks 18:30 uur geboren aan de Eursingerlaan 10 te Eursinge in de gemeente Havelte.

Piet is enig kind van landarbeider Leffert Soer en Margje Bos.

dinsdag, 3 november

Piet's moeder, komt in de nacht van 3 november 1903 thuis te Havelte te overlijden. Piet is dan nog maar enkele maanden oud.

1904

vrijdag, 1 januari

Exacte datum onbekend
Na het overlijden van zijn moeder, wordt Piet door 'tante Lamme' opgevoed aan de Boskampsbrugweg 8 te Havelte. Deze straat werd destijds de 'Keutersteeg' genoemd omdat er alleen kleine boeren (keuters) gevestigd waren.

Bronnen:
Opvoeden door 'tante Lamme': Opgegroeid aan de Boskampsbrugweg:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • Havelte, bewoners en huizen - Historische vereniging Havelte e.o.

1905

zaterdag, 22 april

Ruim een jaar na het overlijden van Piets moeder, treedt de vader van Piet opnieuw in het huwelijk. Hij trouwt op zaterdag 22 april met Geertje Hunneman.

zaterdag, 23 december

Op zaterdag 23 december 1905 wordt Piets halfbroer, Jan Soer genaamd, geboren in Havelte. Jan is de zoon van Leffert Soer (Piets vader) en Geertje Hunneman.

Bronnen:
Open archieven:

1908

dinsdag, 12 mei

De vader van Piet scheid van zijn tweede vrouw, Geertje Hunneman. Het is geen gelukkig huwelijk geweest getuige dit document uit het huwelijksregister van Havelte waarin het volgende wordt vermeld:

... dat het huwelijk tussen Leffert Soer en Geertje Hunneman ... door echtscheiding wordt ontbonden, op grond van mishandeling door de vrouw, waardoor het leven van haar man in gevaar is gebracht...

Bronnen:
Open archieven:

1909

vrijdag, 1 januari

1909-1915
Piet is leerplichtig en gaat naar de lagere school in Havelte. Hij ontpopt zich als een goede leerling, maar is ook een ster in het bedrijven van kattenkwaad. Zijn medescholieren zeiden over hem 'hij was een kleine rakker en toch een leuke jongen'.

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk

1914

donderdag, 24 december

Leffert Soer, de vader van Piet, trouwt voor de derde maal. Op 24 december 1914 treden Leffert Soer en Jantje Bartelds in het huwelijk.

Jantje Bartelds in woonachtig aan de van Helomaweg 10 aan De Wal te Havelte. Omstreeks deze periode zullen Piet en zijn vader vermoedelijk bij haar ingetrokken zijn.

Bronnen:
Open archieven: Woonplaats:
  • Bewoners en huizen van Havelte en Eursinge - Historische vereniging Havelte

1915

vrijdag, 1 januari

Exacte datum onbekend

Toen Piet 12 jaar was, moest hij in zijn eigen levensonderhoud voorzien. Piet was niet langer leerplichtig en kwam in dienst als piccolo en manusje van alles bij cafe Vos aan de Boskampsbrug in Havelte.

In zijn vrije tijd ging Piet naar meester Fransen, het hoofd van de dorpsschool, die hem wiskunde leerde. De domineesvrouw gaf Piet Franse les

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • De Canon van Westerveld
  • De Sumatra Post no. 92, maandag 8 april 1935

1916

maandag, 3 juli

Exacte datum onbekend
Op maandag 3 juli 1916 werd de stoomtram Meppel-Smilde in bedrijf genomen. Deze tram had een halte aan de Boskampsbrug en Piet verkocht vanuit cafe Vos kaartjes, bediende de wissels en knapte andere karweitjes op voor het trambedrijf. Zijn van nature aangeboren handigheid kwam hierbij goed van pas.

Bronnen:

1917

maandag, 1 januari

1917-1919
Eind 1917 (eerste wereldoorlog) werd een afzonderlijk distributiebureau opgericht in de garage naast de dokterswoning in Havelte. Piet werd aangetrokken als assistent en belast met de uitgifte van levensmiddelenbonnen. De uitgifte van bonnen was geen volledige taak en zo werd Piet tevens huisknecht van dokter Miedema, bij wie hij ook onderdak vond.

Voor het rondbrengen van medicijnen naar patienten, mocht Piet gebruikmaken van de motorfiets van de dokter. Onderweg haalde Piet de meest wonderlijke capriolen uit op deze motorfiets. Zo erg zelfs dat de burgemeester er aan te pas moest komen in een poging het een halt toe te roepen.

In een interview met de Haagsche Post vertelt Piet Soer later dat zijn hoofd toen al vol zat met 'vliegers idealen'. Zo had hij een oude fiets, zonder banden, want die waren te duur, voorzien van dwarsstangen met lakens erover waarmee hij probeerde te vliegen.

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • De Canon van Westerveld
  • De Sumatra Post No. 92, maandag 8 april 1935
Opmerking
Het is voor mij onduidelijk waar Piet in deze periode gewoond heeft. Albert Waterbolk vermeld in zijn boek 'Van plaggenhut tot bungalow' dat Piet onderdak vond bij dr. Miedema. In het boek 'Bewoners en huizen van Havelte en Eursinge' wordt vermeld dat Piet woonachtig was bij zijn vader aan de van Helomaweg 10 te Havelte

1919

woensdag, 1 januari

Exacte datum onbekend
Het distributiebureau werd opgeheven en Piet moest uitzien naar een nieuwe baan. Hij ging onderhoudswerk doen in particuliere tuinen, maar dit leverde geen volwaardig bestaan op.

Een van zijn werkgevers predikant ds. Niermeijer, informeerde Piet over de mogelijkheid die opengesteld was, om als vrijwilliger in militaire dienst te gaan. Dit leek Piet wel wat en met hulp van de predikant tekende Piet een vrijwillige verbintenis bij het leger.

Bronnen:
  • Havelte in grootmoeders tijd - F.H. Lutterop
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • De Sumatra Post No. 92, maandag 8 april 1935
zondag, 22 juni

Piets halfzus Geesje Jantina wordt op 22 juni 1919 geboren. Zij is de dochter van Leffert Soer (Piets vader) en Jantje Bartelds.

Bronnen:
Open archieven:
woensdag, 1 oktober

Piet trad in oktober 1919 in vrijwillige militaire dienst. Hij werd geplaatst bij het instructiebataljon in Kampen.

De officiersopleiding duurde zes jaar, dit was te lang voor Piet, die zijn vliegambities niet zolang wilde uitstellen. In plaats van de officiersopleiding volgende Piet daarom een voorbereidende cursus en werd na twee jaar sergeant.

Bronnen:
  • Sumatra Post no.92

1920

zondag, 14 maart

Piets halfzusje Geesje Jantina, komt al heel vroeg te overlijden en wordt maar acht maanden oud. Op zondagochtend 14 maart omstreeks 10 uur, komt Geesje Jantina thuis aan De Wal te Havelte te overlijden.

Bronnen:
Open archieven: Woonplaats:
  • Bewoners en huizen van Havelte en Eursinge - Historische vereniging Havelte

1921

zaterdag, 1 januari

Exacte datum onbekend

In 1921 wordt Piet overgeplaatst van het instructiebataljon in Kampen naar Bergen op Zoom.

In Bergen op Zoom maakte Piet zijn vliegambities kenbaar bij de compagniescommandant, die het afdeed met de woorden 'Dat willen er een heele hoop'.

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • Sumatra Post No.92
woensdag, 1 juni

Piets vader, Leffert Soer, komt op woensdag 1 juni 1921 thuis aan De Wal te Havelte te overlijden. Leffert wordt 44 jaar oud.

Bronnen:
Open archieven: Woonplaats:
  • Bewoners en huizen van Havelte en Eursinge - Historische vereniging Havelte

1926

zaterdag, 16 januari

Piet en Willemtien van der Glas gaan in ondertrouw. De ondertrouw wordt afgesloten in de gemeente Amersfoort.

Bronnen:
Het Utrechts archief:
woensdag, 27 januari

Op 23 jarige leeftijd trouwt Piet met de dan 19 jarige Willemtien van der Glas. Het huwelijk vindt plaats in Soest.

Bronnen:
Het Utrechts archief:
woensdag, 18 augustus

Dat Piet zijn kwajongensstreken nooit heeft verloren blijkt wel uit een een krantenartikelen in de Provinciale Drentsche en Asser courant van 18 augustus 1926. In zijn vliegmachine voert hij op verschillende plekken boven het dorp Havelte 'staaltjes van zijn gevaarlijke kunsten' uit. Een half uur lang genieten de inwoners van Havelte van een geweldige vliegshow.

De stunts bleken geen uitzondering beschrijft de heer Waterbolk in zijn boek. Wanneer Piet tijdens een vlucht in de buurt van Havelte was, scheerde hij rakelings over de akkers om de landarbeiders schrik aan te jagen en vloog hij zo laag mogelijk over de dorpsschool.

Bronnen:

1927

dinsdag, 12 april

Op dinsdag 12 april bevalt Willemtien, de vrouw van Piet, van een levenloos kind. Het kindje heeft in de registers geen naam gekregen.

Bronnen:
Het Utrechts archief:
dinsdag, 10 mei

Na een gedegen militaire vliegopleiding wordt Piet op 10 mei 1927 in dienst genomen bij de K.L.M.

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
maandag, 19 september

Piet maakt een noodlanding in St. Inglevert (FR). Het toestel, de Fokker F.VIIa met registratie H-NADF, had een motorstoring (carburateurstoring).

donderdag, 22 september

Drie dagen na de noodlanding in St. Inglevert (FR) is Piet genoodzaakt om opnieuw een noodlanding te maken. Ditmaal vliegt hij wederom een Fokker F.VIIa, nu met registratie: H-NADR. Ditmaal is Piet vanwege een magneet storing genoodzaakt om het vliegtuig in Oostende aan de grond te zetten.

maandag, 24 oktober

Bij een aanrijding tijdens de start in Le Bourget (F), beschadigd Piet de vleugel en roeren van zijn toestel. Het toestel betreft een Fokker F.VIIa met registratie H-NADG.

1928

maandag, 9 april

De paasdagen van 1928 zijn drukke dagen voor de KLM. Er worden zeer veel rondvluchten gemaakt. Ook Piet is van de partij als vlieger. Hij maakt in H-NACR speciaal vluchten boven Amsterdam.

maandag, 23 april

De KLM bereidt haar diensten uit met een nieuwe luchtlijn naar Zwitserland. De dienst op Parijs wordt gepromoveerd van een enkel- naar dubbeldaagse dienst.

Piet vloog deze dag de H-NADN met 115 KG post en een passagier naar Parijs.

zondag, 17 juni

Soer en Smirnoff vliegen in de H-NACZ een levensmiddelen transport voor Generaal Nobile en zijn manschappen. Aan boord bevinden zich naast tienduizenden biscuits een vertegenwoordiger van de biscuitfabriek N.V. Liga en een correspondent van het persbureau Van Dias.

zaterdag, 6 oktober

Charles Gray, de vermaarde luchtvaartjournalist, wijdt in het blad the Aeroplane een hoofdartikel aan een reis door Nederland en Belgie.

Piet was hierbij piloot op de vlucht van Rotterdam naar Brussel, waar de heer Grey o.a. het volgende over zei: 'De piloot, mr. Soer, was een Nederlander en gelijk alle KLM piloten een zeer kundig vlieger'.

1929

maandag, 1 april

Op 1 april, verenigde de KLM agenten en directeuren van reisbureaus op Le Bourget (F), om hen na een gemeenschappelijke maaltijd in de gelegenheid te stellen een 'luchtdoop' te ondergaan. Hiermee hoopte de KLM reisbureaus enthousiast te maken voor het vliegen en zo meer vluchten te verkopen.

De luchtdoop vluchten werden uitgevoerd door Frijns in een nieuwe Fokker F.VIII, die de agenten en directeuren rondvloog boven Parijs.

Piet die na een reguliere vlucht met zijn Fokker F.VII op Le Bourget landde, sprong direct bij om ook een aantal agenten en directeuren rond te vliegen boven Parijs.

zaterdag, 1 juni

Op zaterdag 1 juni 1929, wordt Margaretha Johanna (Greet) Soer geboren te Amstelveen. Greet is de dochter van Piet Soer en Willemtien van der Glas.

Bronnen:
donderdag, 13 juni

Piet is in de PH-ADN, een Fokker F.VIIa, met zeven passagiers onderweg naar Schiphol. Wegens een motorstoring is hij genoodzaakt om een noodlanding te maken op de Hilversumsche Meent. De noodlanding verliep goed en de passagiers konden hun weg vervolgen in een ander vanuit Schiphol gearriveerd vliegtuig.

zaterdag, 7 september

Op maandagavond 7 september 1929 komen een aantal vliegers van de KLM, waaronder Piet Soer, bij elkaar in het American Hotel te Amsterdam en richten de Nederlandsche Bond van Verkeersvliegers op. Tegenwoordig bekend als de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV).

De oprichting was ontstaan uit pure noodzaak. De risico's van het vliegen waren ontzettend groot in die tijd. De vliegers verenigden zich en maakten zich sterk om hun gezinnen goed verzorgd achter te laten in geval van een noodlottig ongeval.

Het bestuur bestond uit:

  • Jan Duimelaar - voorzitter
  • Piet Soer - ondervoorzitter
  • Bellens - secretaris
  • Koene Dirk Parmentier - penningmeester

Bronnen:
donderdag, 3 oktober

Piet maakt als tweede piloot zijn eerste Amsterdam-Batavia vlucht. Op deze vlucht is Frijns, die deze tocht al tweemaal eerder gemaakt heeft, de eerste piloot.

Op de heenreis wordt de boordwerktuigkundige Walewijn ziek en blijft met dysenterie achter in Akyab. Frijns en Soer vliegen de twee dagen daarop het traject Akyab - Kohlak en Kohlak - Medan zonder boordwerktuigkundige. Dit is mogelijk omdat Frijns het traject kent en zelf een zeer bekwaam werktuigkundige is. In Medan pikken ze Dunk op als boordwerktuigkundige, die zich na averij al in Penang bevond en naar Medan gereisd is.

Bronnen:
  • Van plaggenhut tot bungalow - Albert Waterbolk
  • Het nieuwsblad van het zuiden - Tilburg No. 4122, woensdag 8 oktober 1929
woensdag, 9 oktober

De PH-AEN moet een voorzorgslanding maken op het vliegveld van Nasirabad wegens een motorstoring. Er moest een klep gewisseld worden in de middelste motor.

Frijns was piloot op deze vlucht en Piet Soer de copiloot.

1930

vrijdag, 18 juli

Vrijdag 18 juli vertrek Piet met vliegtuig PH-AGR, een driemotorige Fokker F.VIIb-3m, van Waalhaven naar het vliegveld Tempelhof.

Vanwege dikke mist kon Piet het vliegveld Tempelhof niet zien en besluit daarom door te vliegen tot buiten de mist en bij Schonow (D), in de buurt van Berlijn, een landing te maken.

De landing geschiedde normaal, maar bij de uitloop kwam het vliegtuig op een week gedeelte van het terrein terecht en kwam op zijn neus te staan. De passagiers hebben geheel ongedeerd hun reis kunnen vervolgen per auto.

dinsdag, 16 december

Vanwege mist en ijsafzetting moest Piet boven Syrie een tussenlanding maken op het vliegveld van Larissa. Zijn Fokker F.VIIb-3m met registratie PH-AEO zakte met een van de wielen diep in de modder waardoor een band knapte.

dinsdag, 23 december

Op het traject Bangkok - Medan liep de Fokker F.VIIb-3m met registratie PH-AEO averij op. Er was een ernstige olielekkage ontstaan waardoor een noodlanding op Alor Star gemaakt moest worden

1931

vrijdag, 17 april

Vanwege een defecte oliepomp moest Piet de start van zijn Fokker F.VIIb-3m met registratie PH-AEZ afbreken. Pas de volgende dag kon de reis naar Indie na reparatie van de oliepomp voortgezet worden.

zaterdag, 16 mei

De Fokker F.VIIb-3m met registratie PH-AEZ maakte te Tavoy (XY) een neusstand. Hierbij werd de schroef van motor 2 enigszins verbogen. De bemanning slaagde er zelf in de schroef weer recht te buigen, waarna Piet de vlucht kon vervolgen

vrijdag, 4 september

De radio van de Fokker F.VIIb-3m met registratie PH-AFO verbrande op dag twee van de Indie vlucht op het traject Athene - Cairo. Piet was gezagvoerder op deze vlucht.

1932

dinsdag, 10 mei

Wegens wegvallende oliedruk moest Piet een noodlanding maken te Lubeck (D). Er moest een cilinder vervangen worden van de Fokker F.VIIa met registratie PH-ADN.

1933

woensdag, 11 januari

Vanwege dichte mist wordt Piet in zijn Fokker F.XII met registratie PH-AIE gedwongen een noodlanding te maken bij Leysdown op het eiland Scheppey. De noodlanding verliep vlot en de 7 passagiers hebben hun tocht per auto voorgezet.

Later is Piet weer opgestegen om te landen op het vliegveld Eastchurch van de RAF, waar hij de weersomstandigheden heeft afgewacht.

dinsdag, 19 september

Piet wordt uit de vereniging van verkeersvliegers gezet. Hij was in botsing gekomen met het bestuur omdat hij tegen de staking van piloten was, die door de vereniging georganiseerd werd. Piet vond een dergelijke staking niet passen ten tijde van economische crisis waar ander beroepsgroepen het nog veel zwaarder hadden. Ook griefde het Piet, dat de vereniging zich keerde tegen het aannemen van de Duitse piloot Silberstein, die Lufthansa moest verlaten omdat hij van joodse afkomst was.

Bronnen:
  • Leven van de lucht, Hendrik Scholte en Ad van Ommen
  • Piet Soer en anderen van de oude Indiëroute, J.H. Frenken
zaterdag, 2 december

Het voor de Indië-lijn bestemde nieuwe toestel de Zilvermeeuw (PH-AIZ) werd ingezet op de dienst naar Londen.

Wegens een niet goed functionerende motor #2 werd een noodlanding op Lympne gemaakt. Er bleek een tandwiel gebroken.

Iwam Smirnoff was piloot op deze vlucht en Piet Soer de copiloot.

maandag, 18 december

Piet zou als copiloot vertrekken met de Zilvermeeuw (PH-AIZ), een Fokker F.XX, voor de kerstvlucht naar Indie. Op de ochtend van vertrek had motor 2 last van een tandwielbreuk. De kerstvlucht werd voorgezet in de Pelikaan (PH-AIP).

1934

woensdag, 10 januari

Huldiging van de bemanning van de Pelikaan in het Kol. Instituut te Amsterdam.

zaterdag, 10 februari

Op zaterdag 10 februari wordt Piet onder zeer grote belangstelling gehuldigd in hotel Ogterop te Meppel, nabij zijn geboorte dorp Havelte.

woensdag, 14 november

Nadat Piet zijn Fokker F.XX met registratie PH-AIZ vanwege het slechte weer niet kon landen in Berlijn, keerde Piet terug naar Hannover. Daar werd geland, maar klapte tijdens het uitrollen het staartwiel in.

Het toestel werd voor inspectie op de krik gezet en er bleek geen schade te zijn. Ook het mechanisme leek normaal te functioneren. Hierna werd het toestel weer met het staartwiel op de grond geplaatst. Kort daarna klapte het wiel wederom in en werd het toestel beschadigd door de krik die nog naast het toestel stond en nu door het staartvlak prikte

donderdag, 6 december

Enkele weken na het vorige incident met het staartwiel van de Fokker F.XX met registratie PH-AIZ, ondervind Piet opnieuw problemen met dit staartwiel.

Wanneer Piet de landing op Schiphol wil inzetten lukt het niet om het landingsgestel goed uit te klappen. Het toestel heeft 10 minuten boven Schiphol gevlogen voordat het probleem verholpen was en de landing kon worden ingezet.

zaterdag, 22 december

Piet is onderweg in de Fokker F.XX met registratie PH-AIZ. Vanwege dichte mist kan hij niet landen op Schiphol en keert daarom terug en land op vliegveld Twente.

1935

zaterdag, 6 april

Piet komt te overlijden ten gevolge van een vliegtuigongeluk. In een sneeuwstorm vliegt hij met zijn vliegtuig, de Leeuwerik (PH-AFL), tegen de Enkenberg nabij Brilon - Rosenbeck. Alle inzittenden kwamen hierbij om het leven.